بازیابی ضایعات

on . Posted in اقتصادی

بازیابی ضایعات، از جمله مواردی است که در جلوگیری از اتلاف منابع بسیار موثر است. بسیاری از مردم اطلاعات کافی در مورد پر اهمیت بودن اقدام آنان در تفکیک زباله های تولیدی خانه ها، کارگاهها، کارخانجات، ادارات و مدارس ندارند. نه تنها تفکیک این موارد می تواند به انها نسبت به در صد ضایعات هر بخش از مواد مصرفی شان اگاهی دهد بلکه به آنها در تصمیم گیری در مورد اتخاذ روش های جایگزین برای به حد اقل رساندن این ضایعات کمک می کند.

از طرف دیگر کاهش ضایعات و تفکیک زباله ها و بازیابی آن بخش از ضایعات که امکان بازگشت به چرخه تولید را دارند، موجب می شود، زباله های کمتری در زیر خاک مدفون شود. آمار و اطلاعات انتشار یافته در انگلیس که یکی از کشورهایی است که سعی دارد تا بازیابی را به حد اقل برساند، قابل تامل است.آماری که توسط مرکز آمار این کشور در مورد ضایعات انتشار یافته است جالب است و بعد مصرف گرایی در خانوارهای انگلیسی را به نمایش می گذارد.

  • بر اساس این امار هر فرد انگلیسی، در هر هفت هفته معادل وزن خود زباله تولید می کند.
  • هر خانواده در انگلیس سالانه یک تن زباله تولید می کند. درهرهشت ماه در انگلیس زباله های تولید شده می توانند، دریاچه ای همانند "ویندرمر" را پر کنند.
  • تنها در مورد تلفن های همراه این بر آورد وجود دارد که حدود ۹۰ میلیون تلفن همراه غیرقابل استفاده در این کشور وجود دارد.
  • در اعیاد جشن میلاد مسیح و سال نو تنها در انگلیس ۸۳ کیلومتر مربع روبان برای بسته بندی کادوها، مصرف شود.

بازیابی یک لیوان می تواند انرژی لازم برای روشن داشتن یک تلویزیون را برای مدت ۱۵ دقیقه تآمین کند.معمولاً اطلاع دقیقی از اینکه چه زمانی طول می کشد تا یک لیوان شکسته شود وجود ندارد، اما به دلیل خواص شیشه حتی لیوان های شیشه ای که سه هزار سال پیش در خاورمیانه تولید شده اند و در زیر خاک مدفون هستند، امروز نیز از طریق کاوش های باستان شناسی کشف و بخش اعظمی از آنها سالم از زیر خاک بیرون اورده شدند. مثلا در مورد کاغذ ، اگر به بازیابی ان توجه کافی به عمل آید می توان منافع زیادی را بدست آورد و طبق محاسبات به عمل امده، بازیابی هر تن کاغذ می تواند در حفظ ۱۷ درخت، ۳۸۰ گالن نفت، ۳ یارد مکعب از محل دفن زباله، ۴۰۰۰ کیلووات انرژی و ۷۰۰۰ گالن آب نقش داشته باشد. در ایجاد کار نیز بازیابی می تواند نقش ایفا کند، در بررسی های به عمل امده، سوزاندن ۱۰ تن از ضایعات تنها می تواند یک شغل تولید کند، در حالیکه دفن زباله ها در محل های تعیین شده ۶ شغل ایجاد می کند. اما اگر به امر بازیابی ضایعات توجه شود بازیابی هر ده تن می تواند 36 شغل جدید ایجاد کند.

در مورد پلاستیک هم همین امر جلب توجه می کند،بازیابی یک بطری آب پلاستیکی می تواند برق شش ساعت لامپ ۶۰ واتی را تامین کند. بازیابی یک قوطی ضایعاتی الومنیومی می تواند بخشی از یک از یک قوطی جدید الومنیومی در ظرف شش هفته شود اگر همه قوطی های الومنیومی تولید شده در انگلیس به کارگاههای بازیابی ارسال شوند، از تخلیه ۱۴ میلیون سطل زباله ها استاندارد خانه های انگلیس که هفته ای یکبار شهرداری ها اقدام به جمع آوری آن می کنند، کاسته خواهد شد.

بازیابی الومنیوم

بازیابی این فلز از زباله ها و قوطی های کنسرو مصرف شده سالیان سال است که در انگلیس صورت می گیرد. فلزات معمولاً بدون اینکه خواص خودرا از دست بدهند قابل بازیابی هستند. بسیاری از خانواده های انگلیسی لوازم اشپزخانه خودرا که دیگر مایل به استفاده ازآن نیستند ولی هنوزمی تواند مورد استفاده قرار گیرد، یا در شنبه بازارها که در هر محله از انگلیس بر پا می شود عرضه می کنند و یا در اختیارفرشگاه های خیریه قرار می دهند. این نوع فرشگاهها که در بسیاری از مناطق انگلیس وجود دارد، لوازم دست دوم را عرضه می کنند.

ظروف الومنیومی یک بار مصرف و فویل الومنیومی بار دیگر پس از تمیز کردن قابل استفاده می باشند. این اقدام باعث کاهش ضایعات و تولید کمتر زباله خواهد شد، علاوه بر ان در اقتصاد خانواده نیز بی تاثیر نخواهد بود. این اقدامات کوچک در کنار هم در طول یک دوره زمانی یک ساله می تواند بسیار تاثیر گذار باشد. برای بازیابی و تفکیک زباله در انگلیس سایت های بسیار متعددی در نظر گرفته شده است که افراد می توانند زباله های تفکیک شده خودرا در انجا ببرند. در مورد آلومنیوم نیز پایگاه های ایجاد شده است که افراد این نوع ظروف را برای بازیابی به آنجا می برند. در بسیاری از مناطق، شهرداری ها خود راساً به جمع آوری این گونه مواد اقدام کرده اند.

بازیابی ظروف الومنیومی تنها ۵ در صد انرژی مورد نیاز تولید ان از مواد اولیه را لازم دارد . دی اکسید کربن تولید شده از ان نیز تنها 5 در صد تولید آن از مواد اولیه بوکسایت می باشد. در واقع تولید هر کیلو گرم آلومنیوم از ضایعات الومینومی، شش کیلو گرم بوکسایت، چهار کیلو گرم مواد شیمایی و ۱۴ کیلووات برق صرجویی در بر دارد. بوکسایت مواد اولیه تولید آلومنیوم است. با توجه به فشار افکار عمومی در انگلیس، بازیابی به عنوان یکی از اهداف شهرداری ها در آمده است. یکی از مواردی که تمام شهرداری ها در انگلیس اقدام به ان کرده اند و یا در حال اجرای آن هستند، ایجاد تارنماهای خاص برای افزایش آگاهی عمومی در مورد بازیابی، نحوه بازیابی و محل های بازیابی ضایعات در مناطق مختلف شهرداری می باشد. شهرداری ها در تلاش هستند که از طریق این تارنماها مردم را نسبت به چگونگی بازیابی ضایعات راهنمایی کنند. تلاش شهرداری ها بر آن است که برای تمامی محصولات بتوانند محل های بازیابی ایجاد کنند.

بازیابی پلاستیک

در دهه ۵۰ مصرف پلاستیک در جهان مقداری برابر ۵ میلیون تن بود. اما در سال جاری و دهه گذشته مصرف این ماده به یکصد میلیون تن رسیده است. با توجه به این حجم عظیم از مواد پلاستیکی، بازیابی آن مهم و قابل توجه است. این اهمیت با توجه به اینکه از مشتقات نفتی ساخته شده است، فزونی می یابد. در دنیا صدها نوع از پلاستیک وجود دارد که قابل بازیابی هستند. اما در انگلیس تنها ۷ در صد از ۳ میلیون تن ضایعات پلاستیکی تولید شده در این کشور ، بازیابی می شود. صنایع بسته بندی، حدود در 56 در صد از بسته بندی های خود از پلاستیک استفاده می کنند، این میزان حدود ۷ در صد از ضایعات پلاستیکی خانوادهای انگلیسی را تشکیل می دهد. در حال حاضر بخش اعظم این ضایعات سرانجامی جز محل دفن زباله ها ندارند. شهرداریها برای جمع آوری پلاستیک ها، تفکیک بندی های را قائل شده اند. در بعضی از مناطق شهرداری، ماشین ها حمل ضایعات شیشه و پلاستیک شاخه و گل و گیاه برای حمل آن به خانه ها مراجعه می کنند. در مناطقی که شهرداری ها چنین خدماتی را ارائه نمی دهند. خانوادها می توانند ضایعات پلاستیک خود را به جایگاه های ويژه تعیید شده انتقال وتحویل دهند.

بازیابی شیشه

ضایعات شیشه هفت در صد از زباله های خانوادهای انگلیس را تشکیل می دهد. تنها در این بخش سالانه 800هزار تن بازیابی می شود. در بازیابی شیشه امری که مورد توجه دست اندر کارآن آن می باشد، اینست که بازیابی این مواد بدون اینکه از کیفیت آن کاسته شود، صورت می گیرد. در وهله اول یکی از سودمندی های روشن بازیابی شیشه اینست که تولید ان از ضایعات نسبت به تولید ان از مواد اولیه، هم در مصرف انرژی و هم در تولید دی اکسید کربن مقدار بسیار پایین تری را دارا می باشد. بازیابی دو بطری شیشه ای انرژی لازم برای جوشاندن آب برای یک فنجان چای ها را تامین می کند. علاوه بر آن بازیابی ضایعات شیشه باعث می شود که مواد اولیه ان کمتر مورد استفاده واقع شود. با توجه به اینکه کمبودی در تامین مواد اولیه شیشه وجود ندارد، امربازیابی می تواند از تغییر شرایط محیطی محل استخراج مواد و تاثیرات سوء آن بر محیط زیست جلوگیری کند. همین امر باعث شده است که توجه به بازیابی و فراوری مجدد ضایعات شیشه در تمامی مناطق انگلیس مورد توجه قرار گیرد و بسیاری از کارگاه ها و صنایع توجه خاصی را به این بخش مبذول دارند.

در صورتی که ضایعات شیشه مورد استفاده مجدد قرار نگیرد، سرنوشتی جز دفن در محل دفن زباله نخواهند داشت. بنابراین تلاش برای جدا سازی این ضایعات از دیگر انواع زباله، علاوه برکاهش زباله های ارسال شده به محل دفن آن، در اقتصاد ملی نیز می تواند نقش آفرینی کند. علاوه براینکه این امر به ایجاد شغل در جامعه کمک می کند، از تخریب محیط زیست به دلیل عدم مدیریت صحیح ضایعات جلوگیری می کند و مهم تر از همه از اسراف در مواد طبیعی نیز جلوگیری می کند. یکی دیگر از خواص شیشه بر خلاف دیگر مواد اینست که حتی در صورت دفن در خاک، از خود گازهای آلاینده که برای خاک و محیط زیست زیان آور باشد، ساطع نمی کند. البته بهتر از بازیابی شیشه اینست که شما مثلا از لیوان تا هنگامی که ترک و یا شکستگی پیدا نکرده است، استفاده کنید و در صورت شکستن و یا ترک برداشتن به بازیابی ان اقدام کنید.

حد اکثر بهره برداری از محصولات و نگهداری مناسب همواره به عمر مفید انان کمک می کند. مثلا در مورد شستن ظروف شیشه ای همواره به دمای شیشه و آبی که برای شستشو استفاده می کنید، توجه داشته باشید. هنوز در بسیاری از مناطق انگلیس شیشه های شیر برای استفاده مجدد در درب خانه قرار داده می شود. در بسیاری از شهرداری ها جایگاه های ویژه جمع آوری ضایعات شیشه قرار داده شده است. با توجه به در آمد اقتصادی ناشی از بازیابی شیشه، کارگاهای زیادی در این حرفه فعالیت می کنند.

لاستیک چرخ ماشین

لاستیک چرخ ماشین از جمله ضایعات قابل توجهی است که هر ساله با توجه به تعداد خودروی موجود در جاده هاتولیدی می شود. تایر چرخ صاف شده برای وسائط نقلیه شخصی و عمومی خطرناک می باشد و می بایستی به طور کلی از مدار استفاده حذف شود. با توجه به اهمیت چگونگی دفن تایرهای استفاده شده، قوانین خاص در این مورد وضع شده است.بازیابی تایرها، چندین راه احتمالی دارد ولی بهتر انست که تلاش شود که با راهنمایی های که وجود دارد، بر عمرمفید و استاندارد لاستیک با توجه به شرایط عنوان شدهف افزود. رانندگی نرم و درست، باد چرخ مناسب با شرایط جوی از کاهش سریع ضخامت لاستیک جلوگیری می کند که در نتیجه این اقدامات، عمرآن افزایش می یابد. در این حال چندین راه برای بازیابی لاستیک چرخ ماشین وجود دارد. بعضی از لاستیک ها را می توان دوباره بازسازی کرد و مجدداً استفاده کرد.

در مورد خودروهای شخصی این اقدام تنها می تواند یکبار صورت گیرد ولی در مورد خودروهای سنگین این کار برای چندین بار، امکان پذیر است. تایر های که آج یا لایه جدیدی به آن افزوده شده استف معمولاً در بازار ارزانتر از تایرهای نو به فروش می رسد و همانگونه که گفته شد این امر در مورد تایرهای ماشین های شخصی تنها یکبار می تواند صورت گیرد و تکرار ان برای راننده و سرنشینان خودرو خطر ساز است. از بعضی تایرهای کهنه که تجزیه و خرد شده اند می توانند به عنوان مواد در محصولاتی چون زیر فرش ها مورد استفاده قرار گیرند. از تایرها هم چنین به عنوان محافظ قایق، محیط بازی کودکان و یا جایگاه های خاص استفاده کرد. البته در بعضی از صنایع نیز از مواد خرد شده لاستیک به عنوان فیلر استفاده می شود. فعالان محیط زیست با تزیین و رنگ گردن لاستیک ها از ان به اشکال مختلف در بندرگاهها و مناطق تفریحی استفاده می کنند.

در مورد ضایعات و زباله ها باید مدیریت واحدی داشت و سیاست گذاری مشخصی در جهت تشویق کاهش زباله و تفکیک آن صورت بگیرد. با سیاست گذاری های صحیح در امر زباله ها و تلاش در جهت بازیابی آن می تواند سمت و سوی زباله ها را به جای محل دفن، به کارگاهها و کارخانه های بازیابی تغییر جهت داد. با افزایش آگاهی عمومی در مورد چگونگی مصرف و مصرف با کیفیت وبهینه، حد اقل ضایعات تولید و حد اقل مواد تلف و راهی محل دفن زباله ها می شود. البته با توجه به رشد جمعیت شهری و روستایی در تمام کشورهای جهان که به دنبال خود افزایش مصرف و در نتیجه افزایش زباله را دارد، باید روند سیاست گذاری ها در مورد بازیابی و دفن زباله ها با سرعت صورت بگیرد که بتواند با رشدی که شهرها دارند، هماهنگی یابد.

در انگلیس گروهی از فعالان محیط زیست به دنبال آن هستند که سیاست گذاری در مورد زباله ها و بازیابی آن را در سیاست گذاری های کربنی جای دهند. بعضی از شهرداری ها نیز از هم اکنون بحث وضع مالیات حمل زباله را بر اساس وزن سطل های زباله خانوارها را مطرح کرده اند. هر چند تا عملی شدن چنین سیاست های زمان زیادی مورد نیاز خواهد بود اما به خودی خود طرح این بحث در رسانه ها، اهمیت مدیریت و کاهش زباله های خانوارها و افزایش بازیابی ضایعات را در صدر اولویت هایی سیاست گذاری در آورده است. از آنجایی که در انگلیس در آمد خانوار و هزینه های آن به صورت دقیق مورد محاسبه قرار می گیرد هر گونه تغییری در روند عوارض و مالیات می تواند بر وضعیت اقتصادی خانواده تاثیر گذارد. با پیش کشیده شدن طرح احتمالی وضع عوارض متناسب با وزن زباله ها، توجه بسیاری از خانوارها به کاهش ضایعات مواد مصرفی خود در خانه شده است. فعالان محیط زیست براین مسئله تاکید دارند که باید توجه بیشتری به استفاده مجدد از محصولات، بازیابی مواد و محصولات به دور انداخته شده، مبذول شود. سیاست راهبردی در مورد ضایعات تنها برای دولت نیست باید تمام جامعه در آن نقش ایفا کند و مسئولیت احساس کند. در وهله طراحان، تولید کنندگان، خرده فروشان، خریداران و مصرف کنندگان همه باید در این زمینه دقت و توجه لازم را به عمل آورند.

طبقات مختلف مردم و سازمان ها در نقاط مختلف کشور می توانند متناسب با شرایط منطقه ای خود و متفاوت از یکدیگر به ایفای نقش در این زمینه بپردازند. در جامعه امروز جهانی مردم در بسیاری از کشورها از موادی استفاده می کنند که قابل تجدید پذیر نیستند. اگر همه کشورها جهان با در صد فعلی مصرف انگلیس به مصرف بپردازند، در اینصورت ساکنان کره زمینی نیازمند منابع سه سیاره همانند زمین هستند تا بتوانند به زندگی خود ادامه دهند. علاوه بر افزایش روند مصرف در جهان یکی دیر از مواردی که بر منابع مواد غذایی و منابع موجود تاثیر می گذارد، تغیرات جویی است. برای مقابله با خطر کاهش منابع و تغییر شرایط جویی لازم است تدابیر را در کنترل ضایعات اتخاذ کنیم.

تنها در انگلیس سالانه یک میلیون تن توسط خانوارهای این کشور زباله تولیدی شود. کاری که باید انجام داد، قطع ارتباط بین رشد اقتصادی و روند افزایش زباله هاست. تلاش برای استفاده حداکثری از تولیدات واستفاده مجدد و بازیابی اگر تحقق یابد، از انتقال مواد استفاده شده به محل دفن زباله جلوگیری کرده ایم. در انگلیس روند بازیابی روند تصاعدی داشته است و نسبت به سال ۱۹۹۶- ۱۹۹۷ چهار برابر شده است.  بازیابی صنایع بسته بندی از ۲۷ در صد به 56 در صد در سال ۱۹۹۸ رسیده است. با این اقدامات موثر، مقدار کمتری زباله در خاک دفن می شود.

از جمله سیاست گذاری های که برای کاهش ضایعات در انگلیس وضع شده است. توصیه و در بعضی موارد اجباری کردن استفاده از مواد بازیافت شونده در تولید محصولات است. هم چنین توصیه شده است، طراحی به صورتی انجام گیرد که حد اقل استفاده از مواد و پایین ترین حد ضایعات و در عین حال بالاترین در صد مواد قابل بازیافت را داشته باشد. در انگلیس سیاست راهبردی دولت در چند اصل کلیدی خلاصه می شود:

  • نخست جهت دادن سیاست گذاری ها به طرف تاکید بر استفاده مجدد از کلاها و بازیابی حد اکثر ان.
  • تغییر کاربری زباله ها و مدیریت آن برای ضایعات قابل بازیابی در سه برنامه در سال های ۲۰۱۰، ۲۰۱۳، ۲۰۲۰.
  • افزایش سایت های جمع آوری ضایعات و و مدیریت بهتر ضایعات عمومی و غیر عمومی. تامین سرمایه گذاری های مورد نیاز برای انتقال زباله ها از محل دفن زباله ها و مدیریت زباله های خطرناک.
  • سیاست گذاری در جهت افزایش سرمایه گذاری در بخش بازیابی و استفاده مجدد از منابع برای صرفه جویی در انرژی و بهره گیری از آن درفن آوری ها. سیاست گذاران این بخش انتظار دارند با اجرای آن بتوانند سالانه حدود ۹/۳۰ میلیون تن دی اکسید کربن یا در کاهش معادل وی اکسید کاربن تولیدی ۳ میلیون خودرو در سال تاثیر گذارد.
  • یکی دیگر از اهداف تعیین شده برای کاهش زباله ها و افزایش استفاده مجدد از ضایعات آنست که زباله های تولیدی خانوارها از ۲۲/۵ میلیون در سال ۲۰۱۰ به ۱۲/۲ میلیون تن در سال ۲۰۲۰ کاهش یابد. این کاهش ۴۵ در صدی در ضایعات با توجه به افزایش جمعیت در صورت تحقق می تواند تاثیر بسیار مناسبی در روند کلی مدیریت ضایعات داشته باشد.

بر اساس بر آوردها این مقدار کاهش تنها در صورتیکه هر فرد تلاش کند، نیمی از زباله های تولیدی خود را را راهی محل دفن زباله ها کند، تحقق می یابد. در انگلیس هم چنین تلاش بر آنست که برنامه جدیدی برای کاهش ضایعات صنعتی و بازیابی وضع شود که اساس آن بر استفاده، استفاده مجدد و بازیابی استوار است. از طریق این برنامه می توان در انرژی و مصرف سوخت در همه اشکال آن جلوگیری کرد. با افزایش بازیابی، علاوه بر مدیریت زباله و کاهش آن، مصرف انرژی و قیمت محصول در مقایسه با محصولات جدید پایین تر خواهد بود. برای تحقق این اهداف مالیات تصاعدی زباله و ضایعات از سال ۲۰۰۸ وضع شده است که قرار است هر سال نیز ۸ پوند به ان اضافه یابد. از دیگراقدامات، رفع ممنوعیت آزاد ساختن شهرداری ها در دریافت مالیات بر اساس زباله های تولیدی خانوارها می باشد. مقررات، نقش مهمی را در کاهش ضایعات و زباله خواهند داشت. در عین حال دریافت عوارض و تشویق های مالیاتی صنایع که از مواد قابل بازیافت استفاده می کنند، موجب می شود که این طرح با سرعت به اجرا درآید.

(تعدادی از برنامه های تلویزیونی "برای فردا" بر اساس این نوشته ، تهیه شده است)

 

 

 

دیدگاه‌ها   

0 #1 amirabadi 1392-01-15 17:42
سلام ممنون ازمطالب بسیار جالب شما.
آیا در ایران هم دستگاههای برای بازیابی است در صورتی که وجود دارد ممنون می شوم راهنمایی کنید
نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید